Aminozuren

Een aminozuur is een kleine bouwsteen van een eiwit. Alle eiwitten in je lichaam bestaan uit ketens van aminozuren. De volgorde van aminozuren bepaalt welk eiwit er ontstaat en welke functie het heeft. In totaal zijn er 20 verschillende aminozuren die samen alle eiwitten in je lichaam kunnen vormen.

Een aantal aminozuren zijn voorlopers van neurotransmitters, zoals serotonine, dopamine, adrenaline en GABA. Dit zijn speciale cellen in het zenuwstelsel die de basis vormen van hoe je denkt, voelt, beweegt en informatie verwerkt.

Door het eten van eiwitten, kun je aminozuren via voeding binnenkrijgen. Via je spijsvertering worden de eiwitten in je lichaam afgebroken tot losse aminozuren. Deze aminozuren kunnen vervolgens worden gebruikt om nieuwe eiwitten te vormen die je lichaam nodig heeft.

Deze eiwitten kunnen invloed hebben op allerlei processen in je lichaam. Van de vorming van eiwitten in huid en haar, tot het herstel van spieren na fysieke inspanning en het behoud van sterke botten.

Er zijn verschillende soorten aminozuren, bestaande uit essentiële en niet-essentiële aminozuren.

Essentiële aminozuren

Deze zijn essentieel om binnen te krijgen via voeding, omdat je lichaam de aminozuren niet zelf kan maken. In totaal zijn er 9 essentiële aminozuren:

1. Lysine
2. Leucine
3. Isoleucine
4. Histidine
5. Methionine
6. Threonine
7. Tryptofaan
8. Valine
9. Fenylalanine

Niet-essentiële aminozuren

Je lichaam kan deze aminozuren zelf aanmaken uit andere stoffen, dus het is niet essentieel om deze binnen te krijgen via voeding. Er zijn 13 niet-essentiële aminozuren:

1. Glycine
2. Cysteïne
3. Cystine
4. Glutamine
5. Glutaminezuur (glutamaat)
6. Hydroxyproline
7. Tyrosine
8. Proline
9. Serine
10. Alanine
11. Arginine
12. Asparagine
13. Aspartinezuur (aspartaat)

Alle eiwitrijke voedingsmiddelen bevatten aminozuren, al verschillen de verhoudingen en hoeveelheden. Er bestaan volwaardige, of complete, eiwitten die alle 9 essentiële aminozuren bevatten. Dit zijn vooral dierlijke voedingsbronnen. Daarnaast zijn er ook eiwitten die niet alle essentiële aminozuren bevatten. Meestal zijn dit plantaardige voedingsbronnen.

Dierlijke voedingsbronnen

Dierlijke eiwitten bevatten alle essentiële aminozuren in de juiste verhoudingen. Voorbeelden van dierlijke voedingsbronnen zijn:

• Vlees zoals rund, kip, varken en lam bevatten veel aminozuren, vooral glutamine, leucine en lysine.
• Vis zoals zalm, tonijn en kabeljauw bevatten alle aminozuren én omega-3 vetzuren.
• Zuivel zoals kwark, yoghurt, kaas en melk zijn rijk aan leucine, isoleucine en valine (BCAA’s)
• Eieren zijn één van de rijkste en meest complete eiwitbronnen die er zijn.
• Whey-eiwitten bevatten snel en langzaam opneembare eiwitten, wat ideaal is voor spierherstel na training.

Plantaardige voeding

Plantaardige eiwitten bevatten vaak een onvolledig aminozuurprofiel, maar door slim te combineren in je plantaardige dieet krijg je toch alle aminozuren binnen.

• Spirulina, soja, tofu en quinoa zijn complete plantaardige eiwitbronnen, die alle essentiële aminozuren bevatten.
• Peulvruchten zoals linzen, bonen en kikkererwten bevatten veel lysine, maar minder methionine. Combineer ze met granen om ook meer methionine binnen te krijgen.
• Granen zoals rijst, tarwe en haver bevatten veel methionine, maar missen lysine. Combineer ze met peulvruchten in jouw plantaardige dieet om meer verschillende aminozuren binnen te krijgen.

Gezonde plantaardige combinaties om diverse aminozuren binnen te krijgen, zijn bijvoorbeeld rijst en bonen, volkorenbrood met pindakaas of hummus met volkoren pita.

Vitamine B11, ook wel bekend als folaat of foliumzuur, speelt een belangrijke rol in de aminozuursynthese. Een tekort aan foliumzuur kan de normale synthese van aminozuren verstoren.

Daarnaast is vitamine B6 goed voor de eiwitstofwisseling en ondersteunt de aanmaak van cysteïne. Dit is een niet-essentieel aminozuur wat meestal uit methionine wordt aangemaakt. Dit gebeurt via een tweedelig proces:

1. Eerst wordt methionine omgezet in homocysteïne. Niet alleen vitamine B6, maar ook B11, B12 en choline spelen een rol in de productie en afbraak van homocysteïne.
2. Samen met serine wordt homocysteïne omgevormd tot cysteïne. Dit aminozuur kan worden gebruikt voor het aanmaken van eiwitten, glutathion of andere zwavelverbindingen, zoals taurine.

Een tekort aan aminozuren betekent dat je lichaam niet genoeg bouwstoffen heeft om eiwitten, enzymen en hormonen te maken of herstellen. Dit kan komen doordat je te weinig eiwitten eet, je darmen de voedingsstoffen niet voldoende opnemen of door stress of ziekte. Ook intensieve training of een eenzijdig dieet, zoals sommige veganistische diëten, kunnen ervoor zorgen dat je minder aminozuren binnen krijgt.

Er zijn diverse supplementen met aminozuren verkrijgbaar. Bekende voorbeelden zijn BCAA’s of enkelvoudige aminozuren, zoals L-glutamine en L-lysine.

BCAA’s

BCAA staat voor Branched Chain Amino Acids. Het Vitalize supplement in poedervorm bevat drie essentiële aminozuren: L-leucine, L-isoleucine en L-valine. BCAA’s verschillen van andere aminozuren, omdat ze direct in de spieren worden opgenomen. Dit maakt het een populair sport supplement.

L-Glutamine

L-glutamine is het meest voorkomende vrije aminozuur in het lichaam, betrokken bij de meeste stofwisselingsprocessen. Vitalize L-Glutamine Complex Forte bevat naast L-glutamine ook N-acetyl-cysteïne (NAC). Dit is een zeer effectieve vorm van het aminozuur L-cysteïne. NAC is de belangrijkste bouwsteen van glutathion.

S-Acetyl-L-Glutathion

Glutathion bestaat uit drie aminozuren: cysteïne, glutamine en glycine. S-Acetyl-L-Glutathion is de beste en enige opneembare vorm van glutathion. Er is een acetylgroep toegevoegd om de glutathion te beschermen tegen afbraak in de darmen.

L-Lysine

L-lysine is een essentieel aminozuur, voornamelijk te vinden in dierlijke eiwitten. Bij een plantaardig voedingspatroon kan L-lysine een mooie aanvulling zijn op de aminozuren die je binnenkrijgt. Aan de L-Lysine tabletten van Vitalize is Cat’s Claw toegevoegd. Dit plantenextract ondersteunt onder andere de afweer van het lichaam en heeft een positieve invloed op de lever*.

Soms worden aminozuren ook aan andere supplementen toegevoegd. Bijvoorbeeld het aminozuur L-tryptofaan in Vitalize Slaap Comfort Forte of L-lysine in IJzer Complex.

*Gezondheidsclaims in afwachting van Europese toelating.

Eet je voldoende eiwitrijke voeding, dan is een aminozuur supplement meestal niet nodig. Supplementen bieden vooral een aanvulling bij een hogere aminozuurbehoefte of specifieke gezondheidsdoelen. Bijvoorbeeld bij intensief sporten, krachttraining, een vegetarisch of veganistisch dieet, stress of ziekte kun je meer aminozuren nodig hebben.

Omdat aminozuren bij zoveel verschillende processen in je lichaam betrokken zijn, kan een disbalans de opname of aanmaak van andere aminozuren beïnvloeden. Te veel aminozuren nemen, kan bijwerkingen geven. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van je maag of darmen.

Daarbij kunnen sommige aminozuren de werking van medicijnen beïnvloeden. Bijvoorbeeld L-tyrosine kan een interactie geven met antidepressiva of schildklierhormonen en arginine kan bloeddrukverlagende medicijnen versterken.

Overleg bij twijfel over het gebruik van voedingssupplementen altijd met je (huis)arts en houd je aan de aanbevolen dosering op de verpakking.

Het beste aminozuur supplement voor jou is afhankelijk van je gezondheid, doel en voedingspatroon. Verschillende aminozuren ondersteunen diverse processen in het lichaam. Supplementen zijn verkrijgbaar in poeders, capsules of tabletten. Afhankelijk van jouw persoonlijke voorkeur, kies je het supplement dat bij jou past.

Daarnaast is het van belang om een betrouwbare aanbieder te kiezen met een product dat zuivere en hoogwaardige ingrediënten bevat. Kijk of de aminozuren in het supplementen een L-vorm hebben, bijvoorbeeld L-lysine in plaats van lysine.

De L-vorm geeft aan dat de aminozuren een hoge biologische beschikbaarheid hebben. Dit betekent dat je lichaam de stoffen goed opneemt en het beste kan gebruiken, bijvoorbeeld om eiwitten van te maken.

Aminozuren veroorzaken zelf geen gewichtsverlies, maar kunnen net zoals eiwitten wel ondersteuning bieden. Door voldoende eiwitten te eten, heb je bijvoorbeeld langer een vol gevoel en eiwitten dragen bij aan het behoud van spiermassa. Hierdoor blijf je ook in rust calorieën verbranden. Lees meer over hoe je op een gezonde manier kunt afvallen.

Bekijk de diverse aminozuur supplementen van Vitalize. Van BCAA’s tot L-Glutamine en L-Lysine; we gebruiken alleen de best beschikbare vormen en hoogwaardige ingrediënten zonder toevoeging van vulstoffen of conserveermiddelen. Ontdek onze voedingssupplementen voor jou.